Солҳои пеш чунин манзара барои ҳар як деҳаи кишвар ошно буд. Метавон гуфт, ки дар рӯзҳои ҷашни Наврӯзӣ кӯдакон ва ҷавонон на танҳо тухмҷанг, ошуқбозӣ ва ланкабозӣ мекарданд, балки “Хурӯсҷанг” низ яке аз шавқовартарин бозиҳои идона ба шумор мерафт. Барои бисёриҳо ин танҳо рақобати ду хурӯс набуд, балки баҳонаи гирди ҳам омадан, шодию бозӣ ва эҳсоси хурсандӣ буд. Имрӯз шояд чунин манзараҳо дар баъзе деҳаҳо камтар ба назар расанд, аммо онҳо аз хотири мардум ва саҳифаҳои фарҳанги миллӣ маҳв нашуданд.

Далели равшани ин аксе мебошад, ки имрӯз дар толори даромадгоҳи маҷлисгоҳи Муассисаи давлатии “Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд” ба намоиш гузошта шудааст. Дар он маҳз ҳамин лаҳзаи самимии зиндагии деҳот гирди ҳам омадани кӯдакон барои тамошои “Хурӯсҷанг” бо маҳорати баланд инъикос ёфтааст.

Муаллифи ин асар Эргашев Наимҷон, хатмкунандаи Коллеҷи санъати ба номи Содирхон Ҳофиз, факултаи санъат мебошад. Ин асар соли 2013 таҳти роҳбарии омӯзгор Қобилҷон Шарипов (марҳум) офарида шудааст.. Арзиши акс танҳо дар ҷиҳати бадеии он нест, балки он порчае аз зиндагии деҳоти тоҷик, аз фарҳанги мардум ва аз хотираҳои наслҳо мебошад, ки имрӯз барои бинанда аз гузаштаи пурғановати миллат ҳикоят мекунад. Ҳар кас ба ин акс менигарад, пеш аз ҳама чеҳраҳои пуртабассуми кӯдаконро мебинад. Дар онҳо ҳавас, кунҷковӣ ва самимият эҳсос мешавад. Яке бо шавқи зиёд натиҷаи бозиро интизор аст, дигаре бо ҳайрат ба рӯйдод менигарад. Ҳамин эҳсосот ба акс руҳи зинда бахшидааст ва бинандаро ба фазои солҳои дур мебарад.

Бале, бозии “Хурӯсҷанг” дар ин акс танҳо як бозии халқӣ нест, балки он рамзи муҳити гарми деҳа, иттиҳоди бозии шодиёнаи кӯдакона ва мебошад. Ҳамин тавр, ин асар ҳамчун оинаи зиндагии деҳоти тоҷик арзиши таърихӣ ва фарҳангии худро барои солҳои зиёд нигоҳ хоҳад дошт.